متاسفانه امروزه استفاده از فضای مجازی سبب شده افراد به‌راحتی به هتک حیثیت دیگران بپردازند. دسترسی آسان به فضای مجازی، افزایش روز‌افزون کاربران شبکه‌های اجتماعی، گسترش سایت‌های گوناگون و شاید قابلیت پنهان‌شدن ابتدایی در فضای مجازی سبب شده است روزانه شاهد بسیاری از این موارد باشیم. 
هر انسانی در وجود خود دارای ۲ بعد جدا از هم است. اول بعد جسمانی که به جسم و جان انسان‌ها مرتبط است و از طریق قتل و ضرب و جرح مورد آسیب قرار می‌گیرد. بعد دیگر، بعد روحی و روانی است. به این معنا که هر انسانی در طول زندگی خود بین اطرافیانش شخصیت و جایگاه اجتماعی معینی دارد. این بخش از شخصیت انسان ممکن است به روش‌هایی مانند تمسخر، افترا، نسبت دادن اعمال دروغین به فرد و … مورد آسیب قرار بگیرد.
هتک‌ حیثیت و حمله به هویت معنوی افراد مسئله جدیدی نیست و در طول تاریخ همواره مورد توجه بوده ‌است؛ مثلا عدم احترام به رییس قبیله، پادشاه، مقامات و … در همه جوامع همواره با مجازات‌های شدیدی همراه بوده است.
هتک حیثیث در لغت به معنای ازبین‌بردن آبرو و اعتبار افراد است و در اصطلاح به معنای خدشه‌دار‌کردن احترام یا اعتماد دیگران به فرد یا لطمه بر حسن شهرت او در افکار عمومی است.
هتک حرمت می‌تواند از طریق توهین، فحاشی، نسبت ‌دادن جرم به فرد، گفتن اخبار دروغین در مورد او یا حتی انتشار تصاویر خصوصی فرد در فضای مجازی صورت‌ گیرد که به‌طور جداگانه به بررسی هر یک از این موارد خواهیم پرداخت.
۱- هتک‌ حیثیت از طریق انتشار تصاویر، فیلم یا صوت خصوصی یا اسرار افراد که تمایلی به انتشار عمومی آنها ندارند.
ماده ۱۷ قانون جرایم رایانه‌ای بیان می‌کند: انتشار تصاویر، فیلم یا صوت خصوصی یا خانوادگی یا اسرار دیگران بدون رضایت آنها به‌نحوی‌ که منجر به ضرر یا عرفا موحب هتک حیثیت آنها شود، جرم محسوب می‌شود.
روشن است منظور از فیلم یا صوت یا تصاویر خانوادگی مواردی است که در جمع خانواده تهیه شده و منظور از اسرار هر چیزی است که افراد تمایلی ندارند دیگران از آن مطلع شوند. مثلا انتشاردهنده‌ این خبر که بازیگری در گذشته از همسرش طلاق گرفته‌ یا فلان فعال سیاسی دارای همسر دوم است، در صورت درست بودن خبر، مرتکب جرم انتشار اسرار افراد شده است و در صورت دروغ بودن خبر جرم نشر اکاذیب محقق شده است.
به گزارش مهداد، تصاویری که افراد در مکان‌های اختصاصی خود یا در جمع محدودی تهیه می‌کنند، می‌تواند از جمله تصاویر خصوصی باشد؛ حتی اگر آن را برای افراد معینی منتشر کنند بنابراین اگر فردی تصویر خصوصی خود را در صفحه اینستاگرامش قرار دهد و شخص دیگری با اسکرین‌شات بدون رضایت او این تصویر را برای عموم منتشر کند مرتکب جرم شده است. زیرا این تصویر برای افراد محدودی قابل مشاهده بود و همچنان جزو تصاویر خصوصی فرد است و انتشار عمومی آن بدون رضایت فرد ممنوع است. تعداد دنبال‌کنندگان آن صفحه تاثیری در جرم بودن عمل ندارد.
تصویری که در مکان‌های عمومی از فرد گرفته می‌شود مثل پارک، سینما و … نمی‌تواند جزو تصاویر خصوصی او باشد. بنابراین فیلم گرفتن از صحنه دعوای دو نفر که از الفاظ رکیک استفاده می‌کنند یا تهیه تصویر از بازیگر معروفی که در پارک اقدام به کشف‌حجاب کرده و انتشار این تصاویر، از جهت انتشار تصاویر خصوصی جرم نیست. هرچند به دلیل محتوای تصویر، فیلم یا صوت می‌تواند بر اساس قانون سمعی و بصری قابل مجازات باشد.
باید گفت این جرم زمانی واقع می‌شود که ضرر یا هتک حیثیتی برای فرد اتفاق افتاده ‌باشد. منظور از ضرر هر گونه ضرر مادی و معنوی است و هتک حیثیت همان‌طور که ذکر شد به‌معنای ضربه به شخصیت و جایگاه افراد است که توسط قضاوت عمومی مردم مشخص می‌شود بنابراین اگر انتشار تصاویر در دیدگاه عموم هیچ‌گونه ضرری را به افراد متوجه نکند، جرمی نیز واقع نشده‌ است.
۲- هتک حیثیت از طریق تغییر یا تحریف تصاویر، فیلم و صوت مربوط به فرد و انتشار آنها.
بر اساس ماده ۱۶ قانون جرائم رایانه‌ای، هر کس تصویر، فیلم یا صوت دیگری را تغییر دهد یا تحریف کند و آن را منتشر کند یا با علم به تغییر و تحریف منتشر کند به نحوی که موجب ضرر یا عرفا موجب هتک حیثیت او شود به حبس تا ۲ سال و جزای نقدی تا ۴۰ میلیون ریال محکوم می‌شود.
بنابراین کسی که با نرم‌افزارهایی مانند فتوشاپ تصاویر دیگران را تغییر می‌دهد و آن را در فضای مجازی منتشر می‌کند، درصورتی‌که موجب ضرر فرد یا هتک حیثیت او شود، مرتکب جرم شده است.
اگر تغییر توسط یک شخص و انتشار توسط شخص دیگری باشد، انتشار دهنده مرتکب اصلی جرم است و تغییردهنده به دلیل کمک در ارتکاب جرم مسئول است.
در فضای مجازی گاهی دیده می‌شود که تصاویر اشخاص سیاسی یا شخصیت‌های مشهور به انگیزه طنز به شکلی تغییر می‌کنند که هر کسی متوجه غیرواقعی بودن آن تصاویر می‌شود؛ در این موارد هم این جرم واقع شده است؛ تغییر و انتشار تصویر با هر هدفی که انجام شود، جرم است.
۳- هتک حیثیت از طریق توهین و تحقیر.
گاهی افراد در فضای مجازی با استفاده از الفاظ نامناسب یا تصاویری مانند کاریکاتور، اشخاص دیگر را مورد تمسخر قرار می‌دهند. شرایط توهین از طریق فضای مجازی همان است که در توهین واقعی وجود دارد و ابزار توهین تفاوتی از این نظر به وجود نمی‌آورد. 
۴- هتک حیثیت افراد از طریق انتساب اعمال دروغین. (نشر اکاذیب)
ممکن است شما هم گاهی در سایت‌های خبری، کانال‌های تلگرام یا اینستاگرام اخبار دروغینی را که در مورد افراد منتشر می‌شود، دیده ‌باشید. مثلا گاهی اخباری منتشر می‌شود مبنی بر اینکه شخص مشهوری از دنیا رفته، یا همسر دوم اختیار کرده یا ویلای بزرگی در فلان منطقه‌ دارد و مواردی از این دست. 
انتشار این قبیل اخبار که معمولاً برای جذب مخاطب یا با هدف بدبین کردن مردم نسبت به فرد خاصی منتشر می‌شوند، از نظر قانون جرم شناخته شده و مصداق بزه «نشر اکاذیب» است.
برای تحقق جرم نشر اکاذیب لازم نیست که جرمی به کسی نسبت داده‌ شود و کافی است که خبر منتشرشده دروغ باشد.
برای تحقق این جرم علم به دروغ بودن خبر لازم است. لذا اگر انتشاردهنده خبر با این تصور که خبر صحیح است، آن را منتشر کند، مسئولیتی ندارد. مثلاً اگر یک سایت خبری در نتیجه‌ سهل‌انگاری و اشتباه، خبری را منتشر کند که بعداً دروغ بودن آن مشخص شود، نمی‌توان جرم نشر اکاذیب را محقق دانست.
برای تحقق جرم نشر اکاذیب لازم است که انتشاردهنده قصد ضرر رساندن به فرد خاص یا برهم‌ریختن افکار عمومی را داشته باشد، اما لازم نیست که در عمل هم موفق شود به این هدف دست پیدا کند.
برای تحقق این جرم به هیچ وجه لازم نیست که شخص بزه‌دیده اثبات کند که ضرر مادی یا معنوی به او وارد شده است. همین که خلاف واقع بودن خبر اثبات شود، برای تحقق جرم کافی است. حتی اگر هیچ‌کس خبر دروغ منتشرشده را باور نکرده باشد، باز هم تاثیری در کاهش مسئولیت متهم ندارد.
گاهی دیده‌ می‌شود روزنامه‌ها یا سایت‌های خبری، برای جلب‌ توجه مخاطبان خود تیترهای مبالغه‌آمیزی در رسانه‌ خود درج می‌کنند. در این صورت اگر مبالغه و بزرگ‌نمایی خبر بی‌تناسب و نابه‌جا باشد، می‌تواند از مصادیق این جرم تلقی شود.
ایجاد یک سایت یا پیج (صفحه) در فضاهایی مانند اینستاگرام و… به‌اسم یک فرد مشهور و گذاشتن محتواهایی به‌نام آن فرد، نشر اکاذیب محسوب می‌شود.
گاهی ممکن است عکس یا خبر منتشرشده صحیح باشد، ولی جزو اسرار خصوصی مردم باشد که راضی به انتشار عمومی آن نباشند. در‌این‌صورت ممکن است این رفتار مصداق جرم انتشار اسرار (موضوع ماده ۱۷ قانون جرایم رایانه‌ای) باشد.
جرم نشر اکاذیب در زمره‌ جرایم قابل گذشت است. لذا برای آن ‌که بتوان متهم را تعقیب قضایی کرد، لازم است بزه‌دیده با مراجعه به مرجع قضایی مبادرت به طرح شکایت و تقاضای رسیدگی‌ کند. همچنین اگر شاکی بعد از طرح شکایت، حین رسیدگی یا حتی بعد از پایان رسیدگی و صدور حکم مجازات، از شکایت خود صرف ‌نظر کند، پرونده مختومه می‌شود.
۵- هتک حیثیت از طریق انتساب جرم به فرد.
گاهی در فضای مجازی بدون هیچ دلیل قطعی، کسی را رشوه‌گیر، خائن، جاسوس، متهم به روابط نامشروع و … می‌کنند. نسبت دادن دروغ جرم به دیگران، جرم است و در اصطلاح حقوقی به آن افترا گفته می‌شود. تحقق بزه افترا مستلزم این ‌است‌ که عملی که به شخص بزه‌دیده نسبت داده می‌شود، به‌موجب قانون جرم‌ باشد همچنین نسبت‌دهنده، این کار را با آگاهی و اراده انجام ‌دهد و به‌نادرستی انتساب خود علم داشته باشد. لذا اگر کسی که جرم را نسبت داده است، بتواند وقوع جرم را اثبات کند، مورد تعقیب قرار نمی‌گیرد.
یک نوع خاص از افترا وجود دارد که «قذف» نامیده می‌شود و مجازات آن سنگین‌تر از افترای عادی است. بر اساس ماده‌ ۲۴۵ قانون مجازات اسلامی، قذف عبارت است از نسبت دادن جرایم جنسی به شخص دیگر، هرچند مرده باشد. برای تحقق قذف لازم است که عمل جنسی به‌طور صریح و روشن (از هر طریق مانند گفتار و نوشتار) به شخصی نسبت داده شود.
نکته‌ جالب توجه اینکه انتشار عمومی اخبار مربوط به جرم جنسی و جرایمی که مربوط به عفت جامعه است، از این جهت که موجب اشاعه‌ فحشا، زشتی و بدی می‌شود، ممنوع است و مطابق تبصره ماده ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی، حتی اثبات جرم هم مرتکب را از تعقیب رها نمی‌کند.