رونق فروع دین در تبیین اصول دین است
امیر مؤمنان با صراحت ما را از یک تهدید بزرگ آگاه کرده اند و با قاطعیت نسبت به این خطر جدی هشدار داده اند و گفته اند که غفلت از ریشه ها و پرداختن به شاخ و برگها نشانه فروپاشی و زمینه بحران است. 
این یک اصل عقلی و حقیقتی آشکار است که "تضییع الأصول والتمسک بالفروع" - چنان که مرحوم آمدی در تعبیر غررالحکم ثبت کرده است-  همیشه پیامد هایی زیانبار برای هر نهاد اجتماعی، فرهنگی یا اقتصادی و سیاسی خواهد داشت.
این ضابطه در مسایل خانوادگی و حتى فردی نیز صادق است و لاجرم هرجا اولویت ها فراموش شود و به جای رسیدگی به علت ها مشغول معلول ها شویم و به جای توجه به بنیان ها و پایه ها، سرگرم ظواهر و نتایج باشیم با ناکامی و شکست مواجه خواهیم شد.        
برای تبیین معارف دینی و ترویج ارزشهای اخلاقی در محیط فرهنگی و اجتماعی نیز شرط موفقیت آن است که نخست به ریشه ها بپردازیم.  
متأسفانه در طول سالهای گذشته معمولا به جای تقویت ریشه ها به حفظ شاخه ها و رنگ و لعاب دادن به میوه ها مشغول بوده ایم. 
برای استحکام اصول دین ( توحید، عدل، نبوت، امامت و معاد) در باورها و دلهای مخاطبان خود در جامعه کمتر کاری کرده ایم در حالی که باید ابتدا به اصول دین می پرداختیم تا پس از آن به طور طبیعی نتایج و ثمرات مطلوب حاصل شود، زیرا با ریشه دواندن اعتقاد به اصول است که دینداری در فروع و مظاهر مناسکی خود به خود تحقق می یابد.  
در طول این سالها که تمرکز نهادهای رسمی و مؤسسات حاکمیتی بیشتر بر ترویج مناسک و تحکیم ظواهر بوده معمولا شاهد فعالیت رسمی و جدی در تبیین اصول دین نبوده ایم و مرکز یا تشکلی برای تبلیغ اصول نداشته ایم- جز برخی فعالیتهای خصوصی و شبه خصوصی- اما در عوض تا دلتان بخواهد مراکز و مؤسسات گوناگون برای فروع دین راه اندازی کرده ایم، از ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر تا ستاد اقامه نماز و زکات و سازمان حج و ...  
درحالیکه ریشه و اساس معارف ما توحید بوده و با ریشه دواندن باورهای توحیدی است که اعتقاد به عدل الهی و معاد شکل می گیرد و با پذیرش وحدانیت خداست که باور به نبوت استحکام می یابد تا بر اساس آن مفهوم بنیادین امامت شکل بگیرد. 
دعای "اللهم عرفنی نفسک" ترتیب پلکانی دقیقی را برای شکل دادن به ساختار باورهای اعتقادی تشریح می کند؛ تا خداشناسی به صورت دقیق و کامل تحقق نیابد معرفت به پیامبر محقق نمی شود و تا شناخت پیامبر حاصل نشود معرفت به امام که راه نجات است روی نمی دهد.  
ریشه درخت اسلام، توحید است و امامت میوه آن که بر شاخسار نبوت و رسالت می نشیند و از همین روست که در عید ولایت غدیر خم دین کمال می یابد و رسالت تمام می شود.  
در طول قرنهای گذشته جامعه اسلامی دو مسیر افراط و تفریطی را طی کرده؛ گاه درختی خشک و بی میوه را در خاک ایمان نشانده و گاه بی توجه به ریشه درخت و شاخه هایش تنها دنبال میوه بوده و البته همان طور که درخت بی میوه خشک و بی ثمر و بی حاصل است، میوه بی درخت هم قابل تصور و تحقق نیست.
پرداختن به میوه و نتیجه ، بدون توجه به اساس رویش و رشد آن در واقع غفلت از ریشه هاست و فعالیتهای تبلیغی ظاهرگرایانه و شکلی بدون تعمیق مبانی معرفتی اصولی و بنیادین مانند توحید و نبوت، مثل این است که به جای ریختن کود در خاک پای درخت، بیاییم و بخواهیم مثلا با سرنگ به میوه روی درخت مواد تقویتی تزریق کنیم!
طبیعی است که راه تقویت و رونق دادن به میوه رنگ آمیزی آن یا تزریق مواد تقویتی نیست، بلکه باید ریشه درخت را در خاک مساعد مستحکم ساخت تا درخت تنومند و قوی بر شاخه های خود میوه های آبدار و شیرین بدهد. (یادداشت روزنامه خراسان)
حجت الاسلام والمسلمین زائری